Impressie 6 maart Zuidoostbeemster

 

Waarom Beemster gaat fuseren met Purmerend

Inleiding

De gemeenteraad van Beemster heeft op 9 januari 2018 het besluit genomen om toe te werken naar een fusie met de gemeente Purmerend.  Beemster is te klein om alle taken nog goed te kunnen uitvoeren en bovendien zijn er financiële problemen ontstaan. Het college van B&W, bestaande uit Burgemeester Joyce van Beek, wethouder Aagje Zeeman, wethouder Dick Butter en gemeentesecretaris Leny van Duivenvoorde, voerden vervolgens informatiegesprekken met de inwoners uit alle kernen. Wat leeft er onder de bevolking? Na deze informatieronde volgen er in mei/ juni bijeenkomsten waarin inwoners kunnen aangeven welke zaken in de onderhandelingen met Purmerend meegenomen moeten worden. Eind mei zal ook, zo verwacht men, Purmerend een positief besluit nemen. Vervolgens maken Beemster en Purmerend een ontwerp van de nieuwe gemeente en kan de omgeving daarop reageren. Uiteindelijk besluiten de Tweede en de Eerste Kamer over de fusie. Het proces zal al met al drie jaar duren.

Op dinsdag 6 maart vond de derde bijeenkomst plaats in Buurtcentrum te Zuidoostbeemster.

Aanwezigen: inwoners, ondernemers, raadsleden, college (zonder Dick Butter en Leny van Duivenvoorde), medewerkers van de gemeente Beemster, media en medewerkers Stichting Dialoog. U treft hierbij een impressie van de avond. Er komt een apart overzicht van vragen en antwoorden beschikbaar.

Voorwaartse blik

Op de bres voor het agrarisch landschap

Vragenrondje
Er past best nóg een stoel bij, zal de gemeenteambtenaar hebben gedacht toen hij de vele Zuidoostbeemsterlingen de zaal binnen zag komen. Uiteindelijk geen overbodige luxe want het Buurtcentrum liep razendsnel vol. ‘Wat dacht u?’ opende de gesprekleidster, Olguita Oudendijk, de discussie. Een oud-Purmerender reageerde gelijk: ‘Dertig jaar geleden was ik blij uit Purmerend weg te zijn en straks hoor ik er weer bij.’ Hij moest lachen. ‘Maar ik denk toch dat het nadelig is, het wordt veel te ambtelijk.’

Ons landschap

Over de leefomgeving rezen de nodige vragen: ‘In een fusie moet je onderhandelen en dat betekent geven en nemen. Wordt Zuidoostbeemster opgegeven aan Purmerend om het agrarisch landschap te beschermen? Een failliete gemeente kent een slechte onderhandelingspositie en Zuidoost oogt al als een buitenwijk van Purmerend.’ Een agrarisch onderneemster nam het woord: ‘Voor wat betreft ons landschap: als we mazzel hebben zitten straks twee Beemsterlingen in de gemeenteraad van Purmerend en mijn angst zit erin het buitenspeeltje te worden van Purmerend. Denkt u werkelijk dat een stedeling affiniteit heeft met agrarisch landschap? Ik heb grote angst dat dit verloren gaat.’ Spontaan applaus steunde haar betoog. Het Werelderfgoed-schap beschermt juist ons agrarische landschap, reageerde de burgemeester, hoogbouw is daardoor uit den boze. Het cultuurlandschap is van meerwaarde voor de Beemster. Wethouder Zeeman aanvullend: ‘We zouden toch stapelgek zijn als we dat gaan verkwanselen? Wie maakt zich eigenlijk zorgen over het landschap?’ Vele vingers gingen de lucht in. ‘Laat ik u geruststellen,’ aldus de betrokken wethouder, ‘wij zijn ons zeer bewust van de grote agrarische waarde van onze gemeente.’

De stappen naar de fusie

‘Moet zo’n fusie echt drie jaar duren? Waarom kan dat niet sneller? Wat als we niets doen, gewoon geen fusie?’ Zeeman antwoordde dat als er niets gedaan wordt de gemeente niet goed kan zorgen voor de Beemsterlingen, want daar is de financiële armslag niet naar. ‘De straten hebben al gaten. We willen geen zielig verhaal over de centen houden, maar het probleem is enorm. Wij moeten kosten opbrengen voor zo’n negen duizend man. Vergelijk dat met Amsterdam met 900.000 inwoners die belasting betalen. Een gemeente moet hetzelfde doen voor haar inwoners en wij zijn te klein om nog zelfstandig aan de basisvoorwaarden te kunnen voldoen. En ja,’ vervolgde ze, ‘een fusie heeft tijd nodig. Over een paar maanden houden we bijeenkomsten zodat we weten wat u van waarde vindt en wat wij moeten borgen, vervolgens gaan we onderhandelen met Purmerend. Daarna volgt het herindelingsplan en moet alles nog langs de Eerste en Tweede Kamer.

Is überhaupt een reddingsplan overwogen, was de vraag. ‘Het enige reddingsplan dat ons kan helpen, is een geldboom,’ reageerde de burgemeester. ‘Dat klinkt misschien flauw, maar zo is het wel. Toen ik hier in 2015 aantrad, zag ik een prachtige omgeving met een mooie gemeenschap maar ik kwam er al snel achter dat de situatie minder rooskleurig was dan geschetst. Ook financieel. We hebben geen keuze. Er is in het verleden een te enthousiaste hypotheek op de toekomst genomen. Kijkt u bijvoorbeeld naar de speeltuin bij dit Buurtcentrum. Het is aangelegd, maar wordt nauwelijks gebruikt omdat het niet goed is doordacht. Zulke zaken zijn kostbaar.’

Met kennis van het verleden de toekomst in
Een van de andere vragen was hoe ervoor gezorgd kan worden dat ook Beemsterlingen straks aan de knoppen zitten in Purmerend. Net als: ‘We zijn genegen voorwaarts te kijken, maar waar is het mis gegaan in het verleden? We gaan binnenkort stemmen, maar als ik kennis heb over het verleden kan ik beter kiezen. Geef me een beeld, hoeveel komen we tekort per inwoner? Wat is de kwaliteit van de boekhouding? Was de accountantsrekening kloppend?’
‘Het gaat om miljoenen die we tekort komen,’ antwoordde de burgemeester, ‘en daar komt nog veel meer bij aan noodzakelijk onderhoud. We zijn hier bijeen in een multifunctioneel centrum maar zonder budget voor beheer en onderhoud, daar zijn geen reserveringen voor gemaakt.’ Zeeman somde diverse bedragen op om inzicht te geven en adviseerde op de site van de gemeente te kijken. ‘Accountants hebben inderdaad eerder waarschuwingen afgegeven. Er zal een lastenverzwaring komen en verschraling van de voorzieningen. Dat is de harde werkelijkheid.’ Van Beek raadde aan om politiek betrokken te blijven. ‘Ga naar de gemeenteraadsverkiezingen, kom in mei en juni naar de inspraakbijeenkomsten en laat ons weten wat jullie belangrijk vinden. Dan kunnen wij dat in de gesprekken met Purmerend keer op keer duidelijk maken.’

Over onze toekomst gesproken…

Een échte Beemsterlingse, want hier geboren en getogen: ‘Worden straks geen kinderen meer in Beemster geboren?’ Van Beek zei dat in de paspoorten van de toekomst inderdaad Purmerend komt te staan.
Het werd tijd voor een drankje na een bijeenkomst die op relatief weinig weerstand stuitte. Dit wellicht gezien de sterke betrokkenheid van een groot aantal inwoners met Purmerend. Stevig staan in de onderhandelingen voor een stabiele toekomst, was veelvuldige onderwerp van het gesprek. Uit veel reacties bleek dat een financieel overzicht met de belangrijkste financiële misstappen, gewenst is. De burgemeester had reeds toegezegd dat dit er komt. Er werd nog lang nagepraat.

Verslaglegging Linda Fontijn, Stichting Dialoog