Impressie 14 maart Noordbeemster

Waarom Beemster gaat fuseren met Purmerend

Inleiding

De gemeenteraad van Beemster heeft op 9 januari 2018 het besluit genomen om toe te werken naar een fusie met de gemeente Purmerend.  Beemster is te klein om alle taken nog goed te kunnen uitvoeren en bovendien zijn er financiële problemen ontstaan. Het college van B&W, bestaande uit Burgemeester Joyce van Beek, wethouder Aagje Zeeman, wethouder Dick Butter en gemeentesecretaris Leny van Duivenvoorde, voerden vervolgens informatiegesprekken met de inwoners uit alle kernen. Wat leeft er onder de bevolking? Na deze informatieronde volgen er in mei/ juni bijeenkomsten waarin inwoners kunnen aangeven welke zaken in de onderhandelingen met Purmerend meegenomen moeten worden. Eind mei zal ook, zo verwacht men, Purmerend een positief besluit nemen. Vervolgens maken Beemster en Purmerend een ontwerp van de nieuwe gemeente en kan de omgeving daarop reageren. Uiteindelijk besluiten de Tweede en de Eerste Kamer over de fusie. Het proces zal al met al drie jaar duren.

Woensdag 14 maart was de vijfde, en laatste, bijeenkomst met inwoners en het college en dit keer was de locatie Bonte Klaver te Noordbeemster.

Aanwezigen: inwoners, ondernemers, raadsleden, college (zonder Leny van Duivenvoorde), medewerkers van de gemeente Beemster, media en medewerkers Stichting Dialoog. U treft hierbij een impressie van de avond. Er komt een apart overzicht van vragen en antwoorden beschikbaar.

Hetzelfde doel, maar verschillende wegen

Openingslied en rondje vragen

Zangvereniging Harmonie deelde tekstvellen uit en even later stonden de aanwezigen, inclusief het college, het Beemsterlied te zingen. Een harmonieus begin van een, soms, stevige debatavond. ‘Hartstikke beroerd dat die 100.000 euro bezuinigd wordt,’ richtte het bestuurslid van de zangvereniging zich tot de burgemeester en wethouders, ‘want wat we weggeven krijgen we nooit meer terug! Als je wilt afbouwen, doe het dan liever in kleine stapjes.’
Van Beek: ‘Dank voor het met elkaar zingen van dit prachtige lied. We moeten helaas bezuinigen en daarvoor structurele maatregelen nemen en cultuur is daar een van. Ik vraag u om te trachten er samen wat van te maken, om het culturele leven niet verloren te laten gaan.’

Alvorens het college de achtergrond van het besluit tot de fusie toelichtte, werd enkele aanwezigen naar hun mening gevraagd. Beemsterlingen vinden dat ze niet bij Purmerend passen, aldus een inwoonster, maar als de situatie erom vraagt, is het een kwestie van moeten. Haar grootste angst is een volgebouwd Beemster met woningen die Purmerend nodig heeft. En: ‘Purmerend, dat is stads, dat is een andere mentaliteit dan wij mensen van het platteland.’

Groene grond behouden
Hoe denkt Purmerend eigenlijk over de fusie, vroeg iemand. ‘Je krijgt nogal wat op je bord met zo’n werelderfgoed-gemeente erbij.’ Een andere inwoner vermoedde dat Purmerend juist met Beemster wil fuseren omdat ze bouwgrond nodig hebben. ‘Nu nog beschermde grond maar over tien jaar vervalt dit.’
‘Dat is echt niet het geval,’ weerlegde Butter. ‘Beemster is een buitengebied, een agrarisch productiegebied. Zó gaan we de toekomst in. De Provincie zal het op een andere manier ook niet toestaan. Precies dit is de waarde van Beemster.’ De burgemeester duidde daarbij niet alleen op het werelderfgoed, maar ook op het agrarisch ondernemerschap en landschap. Het merk en de naam Beemster brengt die nieuw te vormen gemeente veel. De polders zijn de groene longen voor het stedelijk gebied. Hier wordt door alle gemeenten waarde aan gehecht en wordt over beslist tot en met de Provincie. Butter vulde aan dat het werelderfgoed-predicaat woningbouw belemmert. ‘Purmerend bepaalt dat niet, over tweeëneenhalf jaar is de nieuwe gemeente gebonden aan de plannen van de gemeente Beemster.’

Eén groot Waterland?
‘Als alle omringende gemeenten samengaan in Waterland dan is dat evenwichtiger, want anders hebben wij agrariërs niks meer in de melk te brokkelen,’ werd geopperd.
Zeeman reageerde dat dit in de toekomst best kan gebeuren. Alleen kan Beemster daar niet op voorsorteren gezien de financiële situatie. Ze verwacht dat andere gemeenten te zijner tijd volgen. Wellicht de reden dat Anne Lize van der Stoel, burgemeester van Landsmeer, in de zaal zat om mee te luisteren met buurtgemeenten.
‘Kan het resulteren in een zwaan-kleef-aan werking?’ was een vraag aan Butter. Die antwoordde dat zoiets meer dan tien jaar gaat duren en de fusie van Beemster en Purmerend pas in 2021 een feit is.

Woordenstrijd
‘Ik maak me zorgen om de Beemster, hoe veel handtekeningen staan er op papier?’. Deze vraag uit de zaal leidde tot een stevige discussie met de burgemeester, waarin termen als unaniem besluit, consensus-besluit en waarheidsbevindingen vielen. De discussie werd geparkeerd, met de suggestie van de gespreksleidster om op een later moment dit met elkaar voort te zetten.

Tekorten samen ophoesten
‘Wat als we de tekorten samen ophoesten, hoeveel moeten we dan per inwoner betalen?’ vroeg een inwoonster. ‘Zijn de Beemsterlingen daartoe bereid, zodat we zelfstandig overeind kunnen blijven?’
De reacties hierop uit de zaal verschilden: sommigen riepen meteen ja en suggereerden crowdfunding, anderen bleven stil. Zeeman haakte in door uit te leggen dat ‘eenmalig een bedrag bij elkaar schrapen niet afdoende is voor een structureel probleem. En juist daarom moeten we aanhaken bij Purmerend, die die schuldenlast wel kan dragen. Het gaat over gigantische bedragen, niet voor één jaar, maar voor alle komende.
‘Beemster is een relatief arme gemeente met financiële problemen, dat bepaalt de haast van het besluit. Maar fuseren is sowieso onafwendbaar; het lukt als kleine gemeente niet meer om alle kosten op te brengen. Dat geldt tevens voor dorpen in de hele omgeving.’

Gesprekleidster Olguita Oudendijk vatte de teneur van de avond samen: ‘Beide partijen lijken overtuigd van het nut van een fusie. Alleen zegt de een: wacht nog even en doe het dan met de dorpen om ons heen. De ander zegt: we kunnen niet wachten en moeten nu samen. De overeenkomst tussen jullie is dat jullie bereid zijn samen met anderen de toekomst in te gaan. Alleen de partners en tijdslijnen verschillen.

Hopelijk markeert het begin van de avond, de gebroederlijke samenzang, hoe Beemster, haar inwoners én het college de komende periode ingaan; op weg naar een fusie waar het merendeel van de inwoners tevreden over zal zijn.

Verslaglegging Linda Fontijn, Stichting Dialoog